Termomodernizacja budynków
Program został stworzony w celu poprawy jakości powietrza i redukcji emisji gazów cieplarnianych. Postanowiono to osiągnąć poprzez wymianę nieefektywnych i zanieczyszczających atmosferę źródeł ciepła oraz jednoczesne zwiększenie efektywności energetycznej budynków mieszkalnych – domów jednorodzinnych. W ramach tego programu dostępne są trzy formy wsparcia finansowego dla projektów termomodernizacyjnych: dotacje, pożyczki i ulgi podatkowe związane z termomodernizacją.
Poziom dofinansowania oferowany w programie „Czyste Powietrze" pozwala znacząco zredukować koszty związane z wymianą pieców oraz termoizolacją budynków mieszkalnych. Całościowa termomodernizacja obiektu polegająca na zastosowaniu nowoczesnych materiałów izolacyjnych i usunięciu mostków cieplnych, wspomaga ochronę środowiska poprzez zmniejszone zapotrzebowanie energetyczne. Pozytywnym skutkiem są także niższe koszty ogrzewania dla użytkowników budynku.
Od 3 stycznia 2023 roku wszedł w życie nowy etap programu „Czyste Powietrze", który przyniósł szereg zmian, w tym zwiększone dotacje na wymianę przestarzałych źródeł ciepła i termomodernizację domów. Teraz możliwe jest uzyskanie nawet do 135 000 złotych wsparcia na cele określone w ramach programu.
Aktualizacje programu Czyste Powietrze w 2024 roku
W 2024 roku program „Czyste Powietrze" wprowadził kilka istotnych zmian, mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej budynków oraz poprawę jakości powietrza. Od 22 kwietnia obowiązuje nowy wymóg, aby wszystkie dofinansowane pompy ciepła oraz kotły zgazowujące drewno i kotły na pellet pochodziły wyłącznie z listy zielonych urządzeń i materiałów (ZUM). Ta lista zawiera urządzenia o potwierdzonej jakości, które spełniają określone parametry techniczne, co ma zapewnić większą efektywność ogrzewania i zmniejszenie emisji zanieczyszczeń.
Kolejną nowością jest możliwość uzyskania najwyższego poziomu dofinansowania tylko dla jednego budynku mieszkalnego. Beneficjenci, którzy już skorzystali z najwyższego poziomu wsparcia, będą mogli ubiegać się o dofinansowanie kolejnych budynków jedynie w ramach podstawowego poziomu programu. Wprowadzono również opcję prefinansowania inwestycji, gdzie możliwe jest otrzymanie 50% dotacji z góry, co ma przyspieszyć realizację projektów.
Znacząco zwiększono budżet programu, który teraz obejmuje 6,4 miliarda złotych z funduszy europejskich i krajowych, co ma zapewnić stabilne finansowanie na najbliższe lata. Dzięki temu więcej osób będzie mogło skorzystać z dotacji, co jest szczególnie ważne w kontekście rosnących kosztów energii i materiałów budowlanych.
Zmiany te mają na celu nie tylko poprawę jakości powietrza, ale również ochronę beneficjentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi oraz promowanie zrównoważonego ogrzewania w Polsce. Program „Czyste Powietrze" staje się bardziej dostępny i efektywny, oferując różne poziomy wsparcia finansowego w zależności od dochodów gospodarstw domowych i zakresu planowanych inwestycji.
Na co można otrzymać dofinansowanie w ramach programu Czyste Powietrze 2024 roku?
W 2024 roku w ramach programu „Czyste Powietrze" można uzyskać dotacje na kilka kluczowych rodzajów inwestycji mających na celu poprawę efektywności energetycznej budynków oraz redukcję emisji zanieczyszczeń. Dotacje dostępne są na wymianę starych, nieefektywnych źródeł ciepła na nowe, bardziej ekologiczne technologie, takie jak pompy ciepła, kotły zgazowujące drewno, kotły na pellet oraz inne urządzenia wpisane na listę zielonych urządzeń i materiałów (ZUM).
Dofinansowanie można uzyskać również na kompleksową termomodernizację budynków, co obejmuje m.in. ocieplenie ścian, wymianę okien i drzwi, a także instalację systemów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja). Istnieją trzy poziomy dofinansowania w zależności od zakresu prac: kompleksowa termomodernizacja z wymianą źródła ogrzewania, termomodernizacja z częściową wymianą źródła ogrzewania oraz termomodernizacja bez wymiany źródła ogrzewania.
Aby kwalifikować się do dotacji, wnioskodawcy muszą spełniać określone kryteria dochodowe, które zostały podwyższone w 2024 roku, aby więcej gospodarstw domowych mogło skorzystać z programu. Maksymalne kwoty dofinansowania różnią się w zależności od dochodu oraz rodzaju inwestycji, osiągając nawet do 136 200 zł w przypadku kompleksowej termomodernizacji z montażem mikroinstalacji fotowoltaicznej.
Dodatkowo, aby uzyskać dotację na nowe źródła ciepła, urządzenia muszą być wpisane na listę ZUM, co gwarantuje ich efektywność i zgodność z deklarowanymi parametrami. Wszystkie urządzenia muszą przejść badania w niezależnych akredytowanych laboratoriach na terenie UE lub EFTA.
Program „Czyste Powietrze" nie tylko wspiera finansowo inwestycje, ale również oferuje możliwość prefinansowania inwestycji do 50% wartości dotacji, co ma na celu przyspieszenie realizacji projektów i umożliwienie szybszego uzyskania korzyści z termomodernizacji.
Najważniejsze zmiany wprowadzone w Programie Czyste Powietrze w 2023 roku obejmują:
Podwyższenie progów dochodowych
- Próg dochodowy dla podstawowego dofinansowania wzrósł do 135 000 zł/rok, przy maksymalnej dotacji w wysokości 66 000 zł.
- Dla zwiększonego dofinansowania, próg dochodowy wzrósł z 1564 zł do 1894 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym i z 2189 do 2651 zł w gospodarstwie jednoosobowym – maksymalna dotacja wzrosła z 47000 zł do 99000 zł.
Zmiany w przypadku najwyższego poziomu wsparcia
- Wzrost progów dochodowych z 900 do 1090 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.
- Wzrost progów dochodowych z 1260 do 1526 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym – maksymalna dotacja wzrosła z 79 tys. zł do 135 tys. zł.
- Możliwość wnioskowania o 50% dotacji jako prefinansowanie inwestycji – czyli przed jej rozpoczęciem.
Zmiany dla wykonawców
- Wykonawcy otrzymają pierwszą transzę środków na swoje konto w ciągu 14 dni od podpisania umowy, a pozostała część zostanie przelana w ciągu 30 dni od zakończenia inwestycji.
Pozostałe zmiany 2023
- Możliwość złożenia drugiego wniosku o termomodernizację domu, jeśli pierwszy wniosek dotyczył tylko wymiany pieca.
- Dostępność kredytu bankowego z dotacją na częściową spłatę zobowiązania, dostępnego dla inwestycji rozpoczętych do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku w banku.
- Obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego obiektu.
Założenia dotacji Czyste Powietrze 2023
Program Czyste Powietrze 2023 oferuje obecnie dotacje na wymianę pieca i docieplenie domu. Niezależnie od dochodów, właściciele domów mogą otrzymać wsparcie finansowe na termomodernizację budynku, wymianę źródła ciepła, modernizację systemów centralnego ogrzewania i systemów dostarczania ciepłej wody użytkowej, montaż wentylacji wyposażonej w rekuperację oraz instalację paneli fotowoltaicznych. Należy pamiętać, że dotacja jest nieodpłatna i jej wysokość zależy od dochodów na osobę oraz zakresu przeprowadzanej modernizacji. Program Czyste Powietrze skierowany jest głównie do osób fizycznych, które są właścicielami lub współwłaścicielami jednorodzinnego domu lub posiadają oddzielne mieszkania w domu jednorodzinnym.
Pierwsza wersja programu Czyste Powietrze polegał na wymianie pieców węglowych na nowoczesne rozwiązania np. niskoemisyjne kotły 5 klasy na pellet, ogrzewanie elektryczne czy gazowe. Jednak obecnie program rozszerzył swoje działania, obejmując również ocieplenie budynków.
Obecnie w ramach programu Czyste Powietrze wprowadzono dodatkowe środki finansowe dla kompleksowej termomodernizacji. Aby otrzymać takie wsparcie, konieczne jest przeprowadzenie audytu energetycznego i spełnienie określonych wymagań w jednym z wariantów audytu. Celem termomodernizacji jest zmniejszenie zużycia energii użytkowej na cele ogrzewania budynku do wartości nie przekraczającej 80 kWh/(m2·rok) lub o minimum 40%. Należy dodać, że program przewiduje dodatkowe udogodnienia dotyczące audytu energetycznego dla osób planujących termomodernizację.
Na co można otrzymać dofinansowanie w ramach programu Czyste Powietrze 2023?
W ramach Programu Czyste Powietrze istnieje możliwość ubiegania się o dofinansowanie na różnorodne cele, takie jak:
- Wymiana wysokoemisyjnego pieca na nowoczesne źródło ciepła – dotacja obejmuje zakup oraz montaż odpowiedniego urządzenia.
- Zakup i instalacja różnych urządzeń i instalacji z zakresu CO oraz CWU – np. pompy ciepła, kotły gazowe, węzły cieplne z przyłączem.
- Montaż lub modernizacja instalacji CO oraz CWU.
- Przeprowadzenie audytu energetycznego, sporządzenie dokumentacji projektowej oraz ekspertyz.
- Zakup i montaż systemów odnawialnych źródeł energii – np. instalacje fotowoltaiczne, kolektory słoneczne.
- Wymiana okien, drzwi zewnętrznych, bram garażowych (w przypadku przylegania garażu do domu).
- Termoizolacja budynku, w tym ocieplenie poddasza poprzez izolacje natryskowe pianką PUR.
- Zakup i instalacja systemów rekuperacji.
Dotacja do audytu energetycznego
W ramach programu Czyste Powietrze wprowadzono nowe zachęty mające na celu przekonać osoby niezdecydowane do przeprowadzenia kompleksowej termomodernizacji swojego budynku. Teraz możliwe jest pokrycie 100% kosztów audytu energetycznego. Co istotne, dopłata na audyt nie będzie wliczana do limitu maksymalnej wartości dofinansowania, ustalonej dla poszczególnych rodzajów przedsięwzięć w ramach programu.
Właściciele domów mogą ubiegać się o dofinansowanie w wysokości maksymalnie 1200 zł na przeprowadzenie audytu energetycznego. Warunkiem otrzymania wsparcia na kompleksową termomodernizację jest wykonanie audytu oraz spełnienie wszystkich elementów wskazanych w jednym z wariantów audytu. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podkreśla, że takie działania mają na celu obniżenie zużycia energii użytkowej (EU) na cele ogrzewania budynku do wartości nie przekraczającej 80 kWh/(m2·rok) lub osiągnięcie minimalnej redukcji o 40%.
Jak złożyć wniosek o dotację na termomodernizację budynku w ramach Czystego Powietrza?
Aby ubiegać się o dofinansowanie w ramach Programu Czyste Powietrze, należy złożyć wniosek w urzędzie gminy, odpowiednim Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) lub online na stronie www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-programu-czyste-powietrze.
Wnioski można składać zarówno na rozpoczęte inwestycje (do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku), jak i na planowane inwestycje. Warto zaznaczyć, że wnioski można złożyć elektronicznie, w formie papierowej lub przez bank, jeśli planowana modernizacja ma być objęta kredytem. Inwestycję trzeba zakończyć w ciągu 30 miesięcy od daty złożenia wniosku, a termin składania wniosków upływa 30 czerwca 2027 roku.
Infolinia Programu Czyste Powietrze +48 22 340 40 80